Takriban haki zote zilizoelezwa katika Mkataba wa kuondoa aina zote za Ubaguzi dhidi Wanawake zilizotambuliwa na kulindwa. Katika ya Zanzibar yam waka 1984 na Sheria nyengine mbali mbali kwa mfano kuna mabadiliko makubwa katika Sheria ya ajira Zanzibar, nambari 3 ya mwaka 2005 ambayo inampa haki na fursa sawa muajiriwa mwanamke.
Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na
Chama cha Waandishi wa Habari Wanawake Tanzania upande wa Pemba Katika chaguzi
zilizopita kwa upande wa Pemba Wanawake kumi (10) waligombea nafasi mbali
mbali, wawili kati ya hao waligombea ubunge kupitia viti maalum na wanne
waligombea Uwakilishi kupitia Chama cha Mapinduzi CCM Viti maalum, wanne
Kaskazini Pemba na watatu Kusini Pemba na mmoja kupitia chama cha ACT
Wazalendo.
Takwimu zinaonesha bado kuna ushiriki
mdogo wa Wanawake katika Uongozi, ingawaje kwa sasa, Wanawake Zanzibar
wamehamasika kutumia haki zao za Kidemokrasia mfano wapiga kura katika Uchaguzi
Mkuu wa 2020, jumla ya 294,115 Wanawake sawa na asilimia 51% wameandikishwa
kama wapiga kura ukilinganisha na 272,115 Wanaume waliondikishwa sawa na
asilimia 49%.
Kwa namna hiyo, jumla ya Wanawake 216
kati ya 939 Wanaume sawa 20% walipitishwa na vyama vyao kuwa wagombea wa vyama
vyao kwa nafasi tofauti wakiwemo 61 waligombea nafasi za Wawakilishi, 74
Madiwani 8 Ubunge, ambapo mchakato huo ni 37 pekee.
KATIBA YA ZANZIBAR KUHUSU USAWA WA
KIJINSIA
Katiba ya Zanzibar ya mwaka ni 1984,
kifungu cha 61(1) kimeeleza kuwa “Kutakuwa na wajumbe wa Baraza la Wawakilishi
wanawake kwa idadi ya asilimia 40% ya wajumbe wote wa kuchaguliwa katika
majimbo ya Uchaguzi.
Takwimu zinaonesha kwa sasa asilimia
ya wanawake inaongezeka siku hadi siku, katika baraza la wawakilishi la mwaka
2010-2015 ilikuwa ni asilimia 33% ya wajumbe wanawake, mwaka 2016-2020 ilikuwa
ni asilimia 36% na kwa sasa 2020-2025 ni asilimia 39.7%.
Kwa mujibu wa takwimu hizi, inaonesha
ni kwa jinsi gani usawa wa kijinsia unavyozidi kuongezeka kila awamu.
WANANCHI
Mwandishi wa Makala hii amezungumza
na wananchi mbali mbali juu ya mada ya usawa wa kijinsia katika
nafasi uongozi ndani ya vyama vya siasa ambapo wengi wao wamesema bado kumekuwa
na uzingatiwaji mdogo kwa wanawake kupatiwa nafasi sawa na wanaume kuanzia
ndani ya vyama vya siasa, Serikali na hata kwenye vyombo vya kutunga Sheria
ikiwemo baraza ka wawakilishi na Bunge.
Ali Massoud Omar miaka 52, mkaazi wa
Wawi Matrekta “Kiukweli licha ya kelele zinazopigwa na vyombo vya
habari pamoja mashirika mbali mbali lakini bado suala la wanawake kukubalika
kushika nafasi mbali mbali za uongozi bado ni tatizo licha ya kuwepo wanawake
ambao ni viongozi wanaofanya vizuri akiwemo Rais Samia”
Hadija Sheha Omar miaka 45, mkaazi wa
Vitongoji “Licha ya wanawake kutokukubalika katika kushika nafasi mbali
mbali za uongozi lakini ukiangalia viongozi wanawake ndio wanafanya vizuri
Zaidi kuliko hata hao wanaume, hivyo basi tuviomba vyama vya siasa, Serikali
pamoja vyombo vya habari kulisemea kwa sauti pana suala la usawa wa kijinsia
katika uongozi”
WANAWAKE WALIOWAHI KUGOMBEA NAFASI ZA
UONGOZI
Aziza Ali Haji miaka 53 Mkaazi wa
Mbuzini Jimbo la Ziwani Wilaya ya Chake Chake Mkoa wa Kusini Pemba ni
mwanachama wa chama cha Mapinduzi CCM, ambaye kwa sasa ni katibu wa CCM jimbo
la Ziwani alisema licha ya kuwa mwanachama wa muda mrefu katika chama chake cha
hicho amewahi kugombea nafasi mbali mbali ikiwemo mwenyekiti wa tawi, katibu wa
wadi, jimbo pamoja nafasi ya Uwakilishi katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2020 na
kufanikiwa kupata kura 20 dhidi ya mshindani wake ambaye alikuwa mwanamme
kupata kura 40 na kufanikiwa kushinda nafasi hiyo.
Alisema “Mimi ni mwanachama
wa CCM tangu mwaka 1995 nikiwa na umri wa miaka 18 na niliwahi kugombea nafasi
mbali mbali kuanzia nafasi ya tawi, wadi hadi jimbo na katika uchaguzi mkuu wa
mwaka 2020 niligombania nafasi ya ubunge na kufanikiwa kupata asilimia 50 ya
kura dhidi ya mshindani wangu ambaye alikuwa mwanamme lakini nilichogundua ni
kwamba bado kuna mifumu dume katika vyama vyetu vya siasa bado akina baba
hawajawamini wanawake katika kushika nafasi mbali mbali za uongozi licha ya
kukubali kuwa wanawake ni watendaji sana na waamini, rushwa ya ngono bado nalo
ni donda ndugu katika kukatisha ndoto za wanawake kuwa viongozi”
Mkunga Hamad miaka 59 mkaazi wa
Vitongoji Jimbo la Ole Wilaya ya Chake Chake mkoa wa Kusini Pemba, ni
mwanachama wa ACT Wazalendo na Mgombea wa nafasi ya Ubunge katika Uchaguzi mkuu
wa mwaka 2020, alisema suala la usawa wa kijinsia katika kugombea nafasi za
kwenye vyama vya siasa ni suala ambalo limechukua sura mpya katika miaka ya
hivi karibuni ukilinganisha na zamani ambapo sasa wanawake wanapewa kipaumbele
katika vyama vya siasa licha ya kuwepo kwa baadhi ya wanajamii ambao bado
wanaulewa mdogo juu ya suala wanawake kushika nafasi za uongozi jambo ambalo
linachangia kufifisha ndoto za wanawake kuwa viongozi.
“Kwa upande wangu mimi nadhani sasa
hivi ni tofauti sana tukilinganisha na miaka ya nyuma huko ambako mwanamke
ilikuwa ni mwiko hata kujiingiza katika mambo ya siasa kwa dhana iliyokuwepo
kuwa mambo ya siasa na uongozi yanawahusu wanaume peke yao, kiasi kwamba kama
uko kwenye chama na kuamua kugombea nafasi Fulani unaanza kupata vikwanzo
kuanzia kwenye chama, jamii n ahata familia kwa ujumla, lakini hii hali hiyo
imeanza kupungua sana sasa hivi wanawake tuko huru kujiingiza katika mambo ya
kisiasa na tunagombania nafasi mbali mbali za uongozi, tunateuliwa lakini pia
tunafanya vizuri sana kushinda hata hao wanaume kwa mfano mimi katika uchaguzi
mkuu wa mwaka 2020 nilgombea na nikafanikiwa kushika nafasi ya pili, kwahivyo
hii inadhirisha kuwa suala la usawa wa kijinsia katika nafasi za uongozi kwenye
vyama vya siasa kwa sasa liko vizuri"
KATIKA YA CHAMA CHA MAPINDUZI CCM.
Katibu wa Chama Chama cha Mapinduzi
CCM Walaya ya Mkoani Nicholaus Samson Chibwana, alisema Katiba ya Chama cha
Mapinduzi CCM kimezingatia ipaswavyo usawa wa kijinsia katika kugombea nafasi
mbali mbali za uongozi pamoja uteuzi na kutolea mfano nafasi 100 za Umoja wa
Wanawake Tanzania (UWT) ambapo wateule wa nafasi hizo wanaweza kugombea nafasi
ya Ubunge katika majimbo yao.
Alisema “Katiba ya Chama Cha
Mapinduzi CCM kimezingatia ipaswavyo suala la Usawa wa kijinsia ndani ya chama
katika ngazi mbali mbali kwa mfano tukiangalia kanuni za uongozi na maadili ya
chama na jumuiya zake fungu la kwanza ibara ya 2 ya muundo wa kamati za usalama
wa maadili ngazi ya Wilaya ambao ni Mwenyekiti wa Wilaya, Katibu wa Wilaya na
wajumbe 3 wa kamati ya Siasa ambao kwa msisitizo kabisa kwamba ndani yake
jinsia zingatiwe, kwahivyo kaamti zetu za maadili kwa ngazi zote hakuna kamati
ya maadili ambayo haijazingatia jinsia, lakini pia wajumbe 2 watakuwa ni wazee
ambapo mjumbe 1 atakuwa mwanamke na 1 atakuwa mwanamme, lakini ukienda kwenye
kanuni za uchaguzi wa wa CCM ibara ya 56 utaratibu wa wajumbe wa halmashauri
kuu ya wajumbe 10 utazingatia mgawanyo na utaratibu wa chama kutakuwa na
wagombea wa nafasi 4 kwa ajili ya wanawake na nafasi 4 kwa ajili ya vijana
ambapo katika hizo nafasi 4 za vijana suala la jinsia limezingatiwa na
nafasi 2 ni wagombea wa nafasi za wazazi ambapo kutakuwa na mwanamke mmoja na mwanamme
mmoja, aidha katika kanuni za uteuzi kugombea uongozi katika vyombo vya
dola bunge letu sisi lina wabunge 393 sisi CCM kwa makusudi kabisa ukienda
kwenye ibara ya 17 ambayo ikiangalia mgao wa wabunge wanawake kwa mkoa na
makundi maalumu kifungu kidogo cha 2 kinasema kutakuwa na jumla ya nafasi 100
za wanawake za katika bunge la jamhuri wa Muungano na wanawake hao hao
wanaruhusiwa kugombea kwenye majimbo"
KATIBA YA ACT WAZALENDO
Ali Juma Omar, Mwenyekiti wa ACT
Walendo Mkoa wa Kaskazini Pemba, alisema Sheria nambari 8 ibara ya 2 ya Katiba
ya chama cha ACT Wazalendo imefafanua juu usawa na haki sawa kwa wanachama wote
ndani ya chama kuanzia ngazi ya tawi hadi taifa, hivyo basi wanawake wakiwa ni
sehemu ya wanachama hao wamepewa haki sawa na wanaume ya kugombea nafasi mbali
mbali za uongozi pamoja kuteuliwa kwenye nafasi za juu za chama.
Alifafanua"Kwahivyo Katiba ya
Chama cha ACT Wazalendo kimezingatia kwa kiasi kikubwa sana suala la usawa na
haki ya kijinsia katika nafasi mbali mbali za uongozi, kwa mfano ukiangalia kwa
sasa Makamo mwenyekiti wa ACT Wazalendo taifa ni mwanamke hii inamaanisha kuwa
katika chama chetu hakuna ubaguzi wa kijinsia wanachama wote ni sawa mbele ya
sheria na wanahaki ya kushika nyadhifa zote kwa mujibu wa Katiba yetu"
suala la usawa kijisia kwenye vyama
vya siasa, mashirika pamoja Serikali kwa ujumla ni suala linapigiwa chapuo sana
na wadau mbali mbali wanaopenda kuwaona wanawake wanapewa kipaumbele katika
vyombo mbali mbali vya Kutunga Sheria ikiwemo Bunge, Baraza la Wawakilishi
pamoja nyadhifa za juu za Serikali.
Comments
Post a Comment